19 lip 2018 07:54:32

O tym nie wie pszczoła…

27/03/2012

Wydrukuj tę stronę

O tym nie wie pszczoÅaâ¦

Polska należy do europejskiej czołówki producentów miodu. Jednak pod względem spożycia na liście krajów unijnych plasuje się bardzo daleko. Roczne spożycie miodu w Polsce wynosi ok. 0,60-0,62 kg/osobę. 20 lat temu było o połowę mniejsze. Największe spożycie (kg/rok/osobę): Grecja – 3,5; Austria – 2,5 i Niemcy – ok. 2 kg.

W przeszłości pszczelarze byli przede wszystkim pasjonatami kochającymi pszczołę – „złoty” cud natury i jej produkt – złocisty, słodki miód. Od niedawna jesteśmy świadkami powstawania w Polsce, głównie z pobudek komercyjnych, zawodu pszczelarza. Warto tutaj wyjaśnić, że według standardów Unii Europejskiej za pszczelarzy zawodowych uważa się takich, którzy posiadają powyżej 150 rodzin pszczelich. W Polsce ten wymóg spełnia ok. 250  pszczelarzy, co stanowi 0,53% ich ogólnej liczby. Pszczelarze zawodowi posiadają łącznie prawie 60 tys. rodzin pszczelich – niewiele ponad 5,5% ogółu, a średnia wielkość pasieki wynosi 252 rodziny pszczele. Najwięcej pasiek profesjonalnych jest w województwie warmińsko-mazurskim i lubelskim, najmniej w województwie śląskim, a pasieki o największej średniej wielkości znajdują się w województwie lubuskim. Z informacji zgromadzonych przez Oddział Pszczelnictwa w Puławach wynika, że od roku 2006 liczba pszczelarzy zawodowych w naszym kraju wzrosła o prawie 5%, a o ponad 34% zwiększyła się liczba rodzin pszczelich przez nich posiadanych. Ogółem w Polsce zarejestrowanych jest 50 tysięcy pszczelarzy: zawodowych i amatorskich.

Prezydent Polskiego Związku Pszczelarskiego Tadeusz Sabat twierdzi, że z unijnych obliczeń wynika, iż pszczoły poprzez swoją pracę dają gospodarkom narodowym około 15 mld euro. Na terenie UE mamy 14 mln rodzin pszczelich, czyli każda z tych rodzin daje gospodarkom narodowym, poprzez zapylanie, ponad 1 070 euro – podkreśla.

 Miód pszczeli jest produktem generującym największy dochód w gospodarstwie pasiecznym. 65% miodu jest sprzedawana przez pszczelarzy bezpośrednio konsumentom. Pozostały miód trafia w 10% bezpośrednio do handlu detalicznego, w 24% do firm zajmujących się konfekcjonowaniem, a tylko w 1% do przemysłu.

Analiza ostatnich lat (dane Polskiego Związku Pszczelarskiego oraz dane uzyskane z rejestrów powiatowych lekarzy weterynarii) pozwala na wyciągnięcie optymistycznego wniosku – jest trend wzrostowy w ilości rodzin pszczelich. Ich stan jest coraz wyższy: w 2003 roku było niecałe 950 tys., w 2006 – 1 091 900, a w 2009 roku – 1 123 356 a w minionym roku prawie 1 250 000. Najwięcej rodzin pszczelich jest użytkowanych w województwach: lubelskim, podkarpackim, warmińsko-mazurskim i małopolskim (40,3% ogólnej liczby rodzin), a najmniej w podlaskim, opolskim i lubuskim (9,1%).

Miniony 2011 rok (w przeciwieństwie do roku 2010) był rekordowy jeżeli chodzi o ilość wyprodukowanego w Polsce miodu. Według danych Instytutu Ogrodnictwa Oddział Pszczelnictwa w Puławach pozyskano 23 000 ton tego produktu, czyli znacznie powyżej średniej produkcji (16,2 tys. ton) z ostatnich 10 lat. Średnia ilość miodu pozyskana od 1 rodziny pszczelej wynosiła ok. 18,4 kg (w 2010 roku – 12 kg). Unia Europejska jako region jest największym importerem miodu na świecie, importując ponad 140 000 ton miodu rocznie. Własną produkcją UE pokrywa w 58% spożycie wewnętrzne miodu. Również Polska odnotowuje od wielu lat nadwyżkę importu miodu nad eksportem. Deficyt w handlu zagranicznym miodem w 2010 r. wynosił 8 900 ton, a w 2011 r. 9 391 ton (dane wstępne). Największe ilości miodu trafiają do Polski z Chin i Ukrainy. Handel zagraniczny miodem jest silnie związany z krajową produkcją. Im więcej miodu krajowego zostanie pozyskane w danym roku tym relatywnie mniej będzie sprowadzone do kraju w roku następnym i więcej trafi tego produktu poza granice kraju. Cena miodu w sprzedaży bezpośredniej w 2011 r. w zależności od odmiany, kształtowała się od 21,6 zł/kg (wielokwiatowy) do 39 zł/kg (wrzosowy). Do skupu pszczelarze sprzedawali jeden kilogram miodu rzepakowego i wielokwiatowego w cenie 8,3–8,9 zł/kg. Ceny miodów: akacjowego, lipowego, gryczanego i spadziowego ze spadzi liściastej wynosiły ok. 13 zł/kg lub nieznacznie powyżej. W sprzedaży detalicznej, najdroższe miody wrzosowe i spadziowe ze spadzi iglastej kosztowały odpowiednio 51,7 i 36,1 zł/kg. Pszczelarze borykają się z wieloma problemami takimi jak: wysoka śmiertelność pszczół, trudna walka z warrozą czy drogim cukrem będącym podstawą w karmieniu pszczół. Jednak mimo tych trudności, dzięki skutecznej pracy branży pszczelarskiej liczba rodzin pszczelich w Polsce wzrasta. Nie bez znaczenia więc pozostaje zaangażowanie znacznych środków publicznych, z których corocznie na zwalczanie warrozy oraz odbudowę rodzin pszczelich przeznacza się około 15 mln złotych. W celu wsparcia naszego pszczelarstwa powstał i obecnie jest realizowany Krajowy Program Wsparcia Pszczelarstwa w Polsce na lata 2010/11; 2011/12; 2012/13 (KPW). Został on opracowany na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych. Głównym celem Programu jest poprawa warunków produkcji i wprowadzania do obrotu produktów pszczelich w Polsce. Jest realizowany w ramach następujących środków wsparcia: pomoc techniczna skierowana do pszczelarzy i grup pszczelarzy; zwalczanie warrozy; racjonalizacja sezonowego przenoszenia uli; środki wspierające laboratoria przeprowadzające analizy dotyczące fizyko-chemicznych właściwości miodu; środki mające na celu wsparcie zasiedlania uli we Wspólnocie; współpraca z wyspecjalizowanymi organami w zakresie wdrażania stosowanych programów naukowo-badawczych w dziedzinie pszczelarstwa i produktów pszczelich.

 Pomoc finansowa w ramach KPW kierowana jest do branży pszczelarskiej, gdzie końcowymi odbiorcami wsparcia są głównie gospodarstwa pasieczne, posiadające weterynaryjny numer identyfikacyjny lub wpisane do rejestru prowadzonego przez powiatowego lekarza weterynarii. O refundację środków finansowych mogą się ubiegać: związki pszczelarskie, stowarzyszenia pszczelarzy, zrzeszenia pszczelarzy, grupy producentów rolnych – w zakresie działalności pszczelarskiej oraz spółdzielnie pszczelarskie. Pierwszy Program zrealizowano na lata 2004/05-2006/07 - budżet Programu 11,7 mln euro. Drugi Program zrealizowano w latach 2007/08-2009/10 - budżet 13,3 mln euro. Realizowany jest trzeci Programu na lata 2010/11-2012/13 - budżet 15,1 mln euro. W trzyletnim okresie realizacji Programu w latach 2007/08-2009/10 uczestniczyli pszczelarze posiadający łącznie ponad 1 mln rodzin pszczelich. Wykorzystano ponad 90% dostępnych środków w budżecie Programu. Z tej kwoty, blisko 90% przeznaczono na refundacje leków warrobójczych i refundację zakupu pszczół. W latach 2010/11-2012/13, zgodnie z Warunkami ubiegania się o refundację kosztów poniesionych w ramach realizacji mechanizmu Wsparcie rynku produktów pszczelich, opublikowanymi przez Agencję Rynku Rolnego, refundacji podlegają koszty: szkoleń, kursów i konferencji pszczelarskich (refundacja 100% zakupów leków warrobójczych (refundacja 100%)zakupu przyczep (lawet) do przewozu uli (refundacja nie więcej niż 60% ceny jednostkowej) analiz właściwości fizyko-chemicznych oraz analizy pyłkowej miodu (refundacja 100%) zakupu matek pszczelich o znanej wartości użytkowej, pakietów oraz odkładów pszczelich z takimi matkami (refundacja nie więcej niż 70% ceny jednostkowej zakupu nowego sprzętu pszczelarskiego (miodarek; odstojników; pras do wyrobu węzy na własne potrzeby; stołów do odsklepiania plastrów; suszarek do suszenia obnóży pyłkowych; topiarek do wosku oraz urządzeń do kremowania miodu) (refundacja nie więcej niż 60% ceny jednostkowej)zakupu sprzętu laboratoryjnego (refundacja nie więcej niż 60% ceny jednostkowej).

Refundacji podlegają poniesione koszty netto (bez podatku VAT). Pszczelarz, który jest samoistnym lub zależnym posiadaczem gospodarstwa, którego wielkość ekonomiczna stanowi równowartość lub więcej niż 4 ESU (Europejska Jednostka Wielkości Ekonomicznej - mając na uwadze art. 106 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r., pomoc może być dostępna dla pszczelarzy, którzy nie kwalifikują się do wsparcia finansowego na modernizację gospodarstw rolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 opracowanego, między innymi, na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), nie może korzystać ze wsparcia na zakup sprzętu pszczelarskiego

Budżet Programu na sezony 2010/11-2012/13 np. na pomoc techniczną dla pszczelarzy i grup pszczelarzy wynosi prawie 5 mln euro, na zwalczanie warrozy – niewiele mniej euro, na wsparcie zasiedlania uli we Wspólnocie – blisko 3,4 mln euro. W Polsce instytucją właściwą do realizacji zadań określonych w KPW jest Agencja Rynku Rolnego.

 

 

 

Tekst: Marianna Skowron

Zdjęcia: www.sxc.hu, autor

SGGW oblężone

13/07/2018

SGGW oblÄżone
Finanse i rachunkowość, dietetyka, logistyka, turystyka i rekreacja, weterynaria, informatyka oraz biotechnologia to najbardziej popularne w tym roku kierunki studiów w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w...

Derogacja w zakresie zazielenienia - susza

11/07/2018

Derogacja w zakresie zazielenienia - susza
Na wniosek ministra Jana Krzysztofa Ardanowskiego Komisja Europejska przygotowała decyzję umożliwiającą rolnikom w Polsce skorzystanie z odstępstwa od zakazu prowadzenia produkcji na ugorach w...

Terapia w ogrodzie

05/07/2018

Terapia w ogrodzie
Terapia ogrodnicza, czyli hortiterapia doskonale wpisuje się w nurt powrotów do natury i ogrodu. To profesjonalnie prowadzone zajęcia łączące prace ogrodnicze z procedurą terapeutyczną. Innymi słowy: pacjent z...

Konkurs na przepis

14/06/2018

Konkurs na przepis
Min isterstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Ogólnopolskie Stowarzyszenie Szefów Kuchni i Cukierni oraz Fundacja Klubu Szefów Kuchni zapraszają do wzięcia udziału w VII edycji Ogólnopolskiego konkursu dla szkół...

Pomoc dla rolników

13/04/2018

Pomoc dla rolników
Sejm RP uchwalił dziś ustawę, która wprowadza nowy rodzaj umowy cywilnoprawnej oraz ubezpieczenie zdrowotne i wypadkowe dla pracowników sezonowych. Zawarte w ustawie rozwiązanie wychodzi naprzeciw oczekiwaniom rolników...