23 cze 2021 13:55:25

O tym nie wie pszczoła…

27/03/2012

Wydrukuj tę stronę

O tym nie wie pszczoÅaâ¦

Polska należy do europejskiej czołówki producentów miodu. Jednak pod względem spożycia na liście krajów unijnych plasuje się bardzo daleko. Roczne spożycie miodu w Polsce wynosi ok. 0,60-0,62 kg/osobę. 20 lat temu było o połowę mniejsze. Największe spożycie (kg/rok/osobę): Grecja – 3,5; Austria – 2,5 i Niemcy – ok. 2 kg.

W przeszłości pszczelarze byli przede wszystkim pasjonatami kochającymi pszczołę – „złoty” cud natury i jej produkt – złocisty, słodki miód. Od niedawna jesteśmy świadkami powstawania w Polsce, głównie z pobudek komercyjnych, zawodu pszczelarza. Warto tutaj wyjaśnić, że według standardów Unii Europejskiej za pszczelarzy zawodowych uważa się takich, którzy posiadają powyżej 150 rodzin pszczelich. W Polsce ten wymóg spełnia ok. 250  pszczelarzy, co stanowi 0,53% ich ogólnej liczby. Pszczelarze zawodowi posiadają łącznie prawie 60 tys. rodzin pszczelich – niewiele ponad 5,5% ogółu, a średnia wielkość pasieki wynosi 252 rodziny pszczele. Najwięcej pasiek profesjonalnych jest w województwie warmińsko-mazurskim i lubelskim, najmniej w województwie śląskim, a pasieki o największej średniej wielkości znajdują się w województwie lubuskim. Z informacji zgromadzonych przez Oddział Pszczelnictwa w Puławach wynika, że od roku 2006 liczba pszczelarzy zawodowych w naszym kraju wzrosła o prawie 5%, a o ponad 34% zwiększyła się liczba rodzin pszczelich przez nich posiadanych. Ogółem w Polsce zarejestrowanych jest 50 tysięcy pszczelarzy: zawodowych i amatorskich.

Prezydent Polskiego Związku Pszczelarskiego Tadeusz Sabat twierdzi, że z unijnych obliczeń wynika, iż pszczoły poprzez swoją pracę dają gospodarkom narodowym około 15 mld euro. Na terenie UE mamy 14 mln rodzin pszczelich, czyli każda z tych rodzin daje gospodarkom narodowym, poprzez zapylanie, ponad 1 070 euro – podkreśla.

 Miód pszczeli jest produktem generującym największy dochód w gospodarstwie pasiecznym. 65% miodu jest sprzedawana przez pszczelarzy bezpośrednio konsumentom. Pozostały miód trafia w 10% bezpośrednio do handlu detalicznego, w 24% do firm zajmujących się konfekcjonowaniem, a tylko w 1% do przemysłu.

Analiza ostatnich lat (dane Polskiego Związku Pszczelarskiego oraz dane uzyskane z rejestrów powiatowych lekarzy weterynarii) pozwala na wyciągnięcie optymistycznego wniosku – jest trend wzrostowy w ilości rodzin pszczelich. Ich stan jest coraz wyższy: w 2003 roku było niecałe 950 tys., w 2006 – 1 091 900, a w 2009 roku – 1 123 356 a w minionym roku prawie 1 250 000. Najwięcej rodzin pszczelich jest użytkowanych w województwach: lubelskim, podkarpackim, warmińsko-mazurskim i małopolskim (40,3% ogólnej liczby rodzin), a najmniej w podlaskim, opolskim i lubuskim (9,1%).

Miniony 2011 rok (w przeciwieństwie do roku 2010) był rekordowy jeżeli chodzi o ilość wyprodukowanego w Polsce miodu. Według danych Instytutu Ogrodnictwa Oddział Pszczelnictwa w Puławach pozyskano 23 000 ton tego produktu, czyli znacznie powyżej średniej produkcji (16,2 tys. ton) z ostatnich 10 lat. Średnia ilość miodu pozyskana od 1 rodziny pszczelej wynosiła ok. 18,4 kg (w 2010 roku – 12 kg). Unia Europejska jako region jest największym importerem miodu na świecie, importując ponad 140 000 ton miodu rocznie. Własną produkcją UE pokrywa w 58% spożycie wewnętrzne miodu. Również Polska odnotowuje od wielu lat nadwyżkę importu miodu nad eksportem. Deficyt w handlu zagranicznym miodem w 2010 r. wynosił 8 900 ton, a w 2011 r. 9 391 ton (dane wstępne). Największe ilości miodu trafiają do Polski z Chin i Ukrainy. Handel zagraniczny miodem jest silnie związany z krajową produkcją. Im więcej miodu krajowego zostanie pozyskane w danym roku tym relatywnie mniej będzie sprowadzone do kraju w roku następnym i więcej trafi tego produktu poza granice kraju. Cena miodu w sprzedaży bezpośredniej w 2011 r. w zależności od odmiany, kształtowała się od 21,6 zł/kg (wielokwiatowy) do 39 zł/kg (wrzosowy). Do skupu pszczelarze sprzedawali jeden kilogram miodu rzepakowego i wielokwiatowego w cenie 8,3–8,9 zł/kg. Ceny miodów: akacjowego, lipowego, gryczanego i spadziowego ze spadzi liściastej wynosiły ok. 13 zł/kg lub nieznacznie powyżej. W sprzedaży detalicznej, najdroższe miody wrzosowe i spadziowe ze spadzi iglastej kosztowały odpowiednio 51,7 i 36,1 zł/kg. Pszczelarze borykają się z wieloma problemami takimi jak: wysoka śmiertelność pszczół, trudna walka z warrozą czy drogim cukrem będącym podstawą w karmieniu pszczół. Jednak mimo tych trudności, dzięki skutecznej pracy branży pszczelarskiej liczba rodzin pszczelich w Polsce wzrasta. Nie bez znaczenia więc pozostaje zaangażowanie znacznych środków publicznych, z których corocznie na zwalczanie warrozy oraz odbudowę rodzin pszczelich przeznacza się około 15 mln złotych. W celu wsparcia naszego pszczelarstwa powstał i obecnie jest realizowany Krajowy Program Wsparcia Pszczelarstwa w Polsce na lata 2010/11; 2011/12; 2012/13 (KPW). Został on opracowany na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych. Głównym celem Programu jest poprawa warunków produkcji i wprowadzania do obrotu produktów pszczelich w Polsce. Jest realizowany w ramach następujących środków wsparcia: pomoc techniczna skierowana do pszczelarzy i grup pszczelarzy; zwalczanie warrozy; racjonalizacja sezonowego przenoszenia uli; środki wspierające laboratoria przeprowadzające analizy dotyczące fizyko-chemicznych właściwości miodu; środki mające na celu wsparcie zasiedlania uli we Wspólnocie; współpraca z wyspecjalizowanymi organami w zakresie wdrażania stosowanych programów naukowo-badawczych w dziedzinie pszczelarstwa i produktów pszczelich.

 Pomoc finansowa w ramach KPW kierowana jest do branży pszczelarskiej, gdzie końcowymi odbiorcami wsparcia są głównie gospodarstwa pasieczne, posiadające weterynaryjny numer identyfikacyjny lub wpisane do rejestru prowadzonego przez powiatowego lekarza weterynarii. O refundację środków finansowych mogą się ubiegać: związki pszczelarskie, stowarzyszenia pszczelarzy, zrzeszenia pszczelarzy, grupy producentów rolnych – w zakresie działalności pszczelarskiej oraz spółdzielnie pszczelarskie. Pierwszy Program zrealizowano na lata 2004/05-2006/07 - budżet Programu 11,7 mln euro. Drugi Program zrealizowano w latach 2007/08-2009/10 - budżet 13,3 mln euro. Realizowany jest trzeci Programu na lata 2010/11-2012/13 - budżet 15,1 mln euro. W trzyletnim okresie realizacji Programu w latach 2007/08-2009/10 uczestniczyli pszczelarze posiadający łącznie ponad 1 mln rodzin pszczelich. Wykorzystano ponad 90% dostępnych środków w budżecie Programu. Z tej kwoty, blisko 90% przeznaczono na refundacje leków warrobójczych i refundację zakupu pszczół. W latach 2010/11-2012/13, zgodnie z Warunkami ubiegania się o refundację kosztów poniesionych w ramach realizacji mechanizmu Wsparcie rynku produktów pszczelich, opublikowanymi przez Agencję Rynku Rolnego, refundacji podlegają koszty: szkoleń, kursów i konferencji pszczelarskich (refundacja 100% zakupów leków warrobójczych (refundacja 100%)zakupu przyczep (lawet) do przewozu uli (refundacja nie więcej niż 60% ceny jednostkowej) analiz właściwości fizyko-chemicznych oraz analizy pyłkowej miodu (refundacja 100%) zakupu matek pszczelich o znanej wartości użytkowej, pakietów oraz odkładów pszczelich z takimi matkami (refundacja nie więcej niż 70% ceny jednostkowej zakupu nowego sprzętu pszczelarskiego (miodarek; odstojników; pras do wyrobu węzy na własne potrzeby; stołów do odsklepiania plastrów; suszarek do suszenia obnóży pyłkowych; topiarek do wosku oraz urządzeń do kremowania miodu) (refundacja nie więcej niż 60% ceny jednostkowej)zakupu sprzętu laboratoryjnego (refundacja nie więcej niż 60% ceny jednostkowej).

Refundacji podlegają poniesione koszty netto (bez podatku VAT). Pszczelarz, który jest samoistnym lub zależnym posiadaczem gospodarstwa, którego wielkość ekonomiczna stanowi równowartość lub więcej niż 4 ESU (Europejska Jednostka Wielkości Ekonomicznej - mając na uwadze art. 106 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r., pomoc może być dostępna dla pszczelarzy, którzy nie kwalifikują się do wsparcia finansowego na modernizację gospodarstw rolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 opracowanego, między innymi, na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), nie może korzystać ze wsparcia na zakup sprzętu pszczelarskiego

Budżet Programu na sezony 2010/11-2012/13 np. na pomoc techniczną dla pszczelarzy i grup pszczelarzy wynosi prawie 5 mln euro, na zwalczanie warrozy – niewiele mniej euro, na wsparcie zasiedlania uli we Wspólnocie – blisko 3,4 mln euro. W Polsce instytucją właściwą do realizacji zadań określonych w KPW jest Agencja Rynku Rolnego.

 

 

 

Tekst: Marianna Skowron

Zdjęcia: www.sxc.hu, autor

Nawet 500 zł za spacer z psem bez smyczy

11/04/2021

Nawet 500 zÅ za spacer z psem bez smyczy
  10 kwietnia br. weszło w  życie rozporządzenie Rady Ministrów, które zmieniło wysokość niektórych kar pieniężnych nakładanych na nas przez policję bez kierowania sprawy do sadu. Chodzi o mandaty za...

Związek strażaków ochotników pracuje nad strategią

27/02/2021

ZwiÄzek strażaków ochotników pracuje nad strategiÄ
Związek OSP RP pracuje nad strategią Florian 2050. Powołany został Zespół ds. Strategii odpowiedzialny za przygotowanie projektu oraz realizację przyjętego przez Zarząd Główny  harmonogramu w składzie:...

Moda na rękodzieło

22/02/2021

Moda na rÄkodzieÅo
W czasie pandemii coraz więcej osób, w coraz to młodszym wieku, odwiedza  pasmanterie, sklepy z tkaninami, z akcesoriami do biżuterii czy papiernicze w poszukiwaniu różnych materiałów do swoich projektów. Powstaną...

Zmień wniosek dot. szkody rolniczej

17/10/2020

ZmieÅ wniosek dot. szkody rolniczej
Do 25 października br. każdy rolnik, który chce zmienić wniosek o oszacowanie strat spowodowanych przez suszę, może to zrobić klikając „wycofaj wniosek” lub „anuluj podpis”. Jakich wniosków dotyczy...

Zielony Tydzień w Berlinie

18/01/2020

Zielony TydzieÅ w Berlinie
Global Forum for Food and Agriculture (GFFA) to międzynarodowe forum poświęcone kwestiom polityki rolno-spożywczej, które organizowane jest corocznie w Berlinie. Jest to impreza odbywająca się równolegle z...